Przygotowywane przez Gminną Bibliotekę w Podegrodziu wydawnictwo Chleb nasz powszedni, czyli kuchnia Lachów Sądeckich autorstwa Zenona Szewczyka, jest popularną publikacją etnograficzną, poświęconą ważnej dziedzinie kultury materialnej – pożywieniu. Składa się z trzech części: dwóch wstępnych zatytułowanych „W kuchni, na co dzień” i „ ... w kuchni od święta”, oraz trzeciej, podzielonej na kilka podrozdziałów poświęconych poszczególnym rodzajom potraw. Rozdziały wstępne szeroko omawiają realia etnograficzne (w ciągu XX wieku) dotyczące pożywienia wsi podsądeckiej, zarówno codziennego, niesłychanie skromnego, jak i odświętnego, bardziej urozmaiconego, podawanego w czasie świąt kościelnych( Boże Narodzenie, Wielkanoc, Zielone Świątki) jak i uroczystości rodzinnych, z których największą było wesele. Tekst przeplatany jest smakowitymi, zapisanymi gwarą wypowiedziami starszych gospodarzy zbieranych podczas wywiadów.W publikacji zawierającej także receptury lachowskich gospodyń, autor przypomina przede wszystkim smaki „starodawnego” wiejskiego jadła z okolic Starego i Nowego Sącza. Jego największym walorem była prostota i stosowanie domowych, prawdziwie naturalnych produktów. Wśród polewek znalazł się przepis na juchę z serwatki, galas z owocowego suszu i archaiczna wigilijna siemionka z ziarna konopi: w potrawach z mąki i kasz – przysłowiowa sądecka brajka z razowej maki., dziatki ze skwarkami i tajone krupy ze śliwkami. Poza kulinarnymi zabytkami książka zawiera wspomnienia mieszkańców wsi starszego pokolenia o smakach i zapachach dzieciństwa, o szacunku do jedzenia, radości, gdy było co jeść, o wręcz nabożnym stosunku do chleba…Wątek chleba przewija się też w miejscowych przysłowiach i porzekadłach rozmieszczonych na marginesach kolejnych stron.
Książka bogato ilustrowana zdjęciami i reprodukcjami archiwalnymi. Są tu stare wnętrza z zabytkowych chałup z Podegrodzia - stolicy Lachów Sądeckich i Sądeckiego Parku Etnograficznego, tradycyjne sprzęty kuchenne, naczynia i kulinaria. Sądzę, że opracowanie, wychodzące daleko poza zwykłą książkę kucharską, zawierające rzetelne informacje o istotnej części dawnej kultury materialnej regionu.
|
